مربای بالنگ، نگینی درخشان در میان انواع مرباهای سنتی ایرانی است. این مربا که از پوست ضخیم و خوشعطر میوه بالنگ (اترج) تهیه میشود، نه تنها مزهای دلنشین و بافتی شیشهای دارد، بلکه به دلیل خواص دارویی بینظیرش در طب سنتی ایرانی، شهرت فراوانی کسب کرده است. اگر به دنبال دستور پخت یک مربای بالنگ بدون تلخی و شفاف هستید، این مقاله راهنمای کامل شماست.
بالنگ چیست و چرا مربای آن پرطرفدار است؟
میوه بالنگ یکی از اعضای خانواده مرکبات است که بیشتر از گوشت زرد و ضخیم آن در آشپزی استفاده میشود. این میوه بومی مناطق گرمسیری است و در طب سنتی به عنوان اترج کبیر شناخته میشود. شهرت مربای بالنگ فراتر از طعم آن است، چرا که قسمت گوشتی سفید آن (که در مرباسازی استفاده میشود) حاوی مقادیر زیادی فیبر و مواد آرامشبخش است. مربای بالنگ به ویژه برای تقویت معده، کبد و سیستم گوارش بسیار توصیه میشود.
خواص شگفتانگیز مربای بالنگ در طب سنتی
مربای بالنگ صرفاً یک خوراکی خوشمزه نیست؛ بلکه یک داروی گیاهی طبیعی برای سلامتی شماست.
- تقویتکننده قلب و اعصاب: مشهورترین خاصیت بالنگ، تأثیر آن بر تقویت قلب و آرامش اعصاب است. مصرف آن به کاهش اضطراب و تپش قلب کمک میکند.
- معجزهگر دستگاه گوارش: این مربا یک مسکن طبیعی برای مشکلات معده و گوارش است. فیبر موجود در آن به هضم بهتر غذا، رفع نفخ و سوءهاضمه کمک کرده و یبوست را کاهش میدهد.
- تقویت سیستم ایمنی: بالنگ سرشار از ویتامین C و آنتیاکسیدانها است که به تقویت سیستم دفاعی بدن در برابر سرماخوردگی و التهابها کمک میکند.
- مسکن طبیعی: در طب سنتی، بالنگ به عنوان ضد سرفه و نرمکننده سینه شناخته میشود و برای تسکین دردهای مفصلی و نقرس نیز مفید است.
طرز تهیه مربای بالنگ مجلسی: گام به گام تا شفافیت کامل
برای پخت یک مربای بالنگ درجه یک، نیاز به صبر و رعایت نکات طلایی دارید. تمرکز اصلی ما در این مرحله، حذف کامل تلخی بالنگ و دستیابی به قوام مناسب است.
- مواد اولیه اصلی:
- حدود ۱ کیلوگرم بالنگ (قسمت گوشتی سفید بعد از پاک کردن پوست زرد)
- حدود ۱ کیلوگرم شکر سفید (مقدار شکر بسته به ذائقه قابل تنظیم است)
- حدود ۳ تا ۴ لیوان آب
- کمی گلاب یا زعفران دمکرده برای عطر و رنگ
- یک قاشق مرباخوری آبلیمو (برای جلوگیری از شکرک زدن)
-
مراحل پخت:
- آمادهسازی بالنگ و گرفتن تلخی (مهمترین مرحله): ابتدا بالنگها را شسته و پوست زرد رنگ آنها را با دقت و نازک جدا کنید. قسمت گوشتی سفید را به شکلهای دلخواه (مکعبی، نواری یا به شکل گل رز) برش بزنید. بالنگهای خرد شده را در آب سرد ریخته و سه تا چهار بار آن را در آب جوش بجوشانید و بلافاصله در آب سرد آبکش کنید. این کار به طور کامل تلخی بالنگ را از بین میبرد.
- تهیه شربت قوامدار: شکر و آب را در یک قابلمه مناسب بریزید و روی حرارت ملایم قرار دهید. اجازه دهید شکر کاملاً حل شده و شربت شروع به جوشیدن کند. سپس حرارت را کم کنید تا شربت حدود ۳۰ دقیقه بجوشد و قوام و غلظت کافی پیدا کند. برای تست قوام، کمی از شربت را بین دو انگشت بمالید؛ اگر کشدار بود، آماده است.
- پخت مربا: بالنگهای تلخی گرفته شده و آبکش شده را به آرامی به شربت در حال جوش اضافه کنید. حرارت باید ملایم باشد. بالنگها باید حدود ۱ تا ۲ ساعت بپزند تا کاملاً نرم، شفاف و شیشهای شوند و شربت دوباره به غلظت مطلوب برسد.
- افزودن عطر و تثبیت: در ۱۵ دقیقه پایانی پخت، گلاب یا زعفران دمکرده را برای عطر و رنگ بهتر به مربا اضافه کنید. در ۵ دقیقه آخر، آبلیمو را برای جلوگیری از شکرک زدن و تثبیت رنگ اضافه کنید و یک جوش کوچک بدهید.
- سرد شدن و نگهداری: قابلمه را از روی حرارت برداشته و اجازه دهید مربا کاملاً در دمای اتاق خنک شود. سپس آن را در ظرفهای شیشهای تمیز و خشک ریخته و در یخچال نگهداری کنید.
فوت و فنهای طلایی برای یک مربای بالنگ بینقص
- درب باز پخت کنید: در طول پخت مربا، درب قابلمه را باز بگذارید تا رنگ مربای شما کدر نشود و شفاف باقی بماند.
- استفاده از آهک: برای تردتر شدن بافت بالنگ، میتوانید پس از برش و قبل از جوشاندن، بالنگها را به مدت ۶ تا ۱۲ ساعت در آب آهک بخیسانید و سپس چندین بار بشویید تا بردی آهک از بین برود. (البته روش جوشاندن نیز برای تردی کافی است.)
- راز شکرک نزدن: اگر در مراحل آخر پخت، شربت را بیش از حد بجوشانید، مربا شکرک میزند. اضافه کردن آبلیمو در انتهای کار، این مشکل را حل میکند.
- غلظت مناسب: اگر شربت مربا شل باشد، احتمال کپک زدن بالا میرود. پس حتماً اجازه دهید شربت به قوام مطلوب برسد.
مربای بالنگ، با وجود مراحل اولیه زمانبر برای تلخیگیری، نتیجهای فوقالعاده با طعم و عطر بهشتی به شما میدهد که ارزش تلاش را دارد. با رعایت دقیق مراحل تلخیگیری و استفاده از آبلیمو در انتهای پخت، میتوانید مطمئن باشید که یک مربای شفاف، بدون تلخی و بدون شکرک خواهید داشت که زینتبخش میز صبحانه شما خواهد بود.
برای یادگیری بیشتر در مورد انواع مربا و نحوه تهیه و نگهداری آنها ، در دورههای تخصصی آکادمی آشپزی بوراکس شرکت کنید!